18 mei 2017

Onderwijs en Europa; netwerkbijeenkomst CIO

‘Alle Europese verdragen benoemen het recht van ouders om onderwijs te laten geven in lijn met hun opvoeding.’ Aan het woord is Leo van Doesburg, lobbyist voor familiewaarden in Europa namens ECPM (wikipedia) op de netwerkbijeenkomst die de VGS organiseerde om kennis te maken met het CIO, het kerkelijk contact in overheidszaken. Vertegenwoordiger van het Contactorgaan in Overheidszaken (CIO), dr. Gerard van der Hoek was aanwezig en maakte kennis met verschillende mensen uit het onderwijsveld.

Sprekers
Naast Leo van Doesburg sprak ook mr. Arnold Weggeman, directeur advisering bij de Raad van State. Hij ging vooral in op de context en de werking van onze rechtsstaat en de scheiding van kerk en staat. Hij onderscheidt een aantal modellen waarbij met name de kerk gevrijwaard moet zijn van staatsinvloed. Overigens is dit ongeschreven recht, het staat niet in de grondwet. In onze tijd is dit beginsel verworden tot scheiding van geloof en politiek. Dat heeft geen enkele grond in onze rechtsstaat, aldus Weggeman. Daarnaast gaat dit beginsel mank in de gedachte dat de overheid neutraal zou kunnen zijn. Dat is onmogelijk.

Rechtsstaat
Weggeman noemde enkele accentverschuivingen in onze rechtsstaat die gevolgen hebben voor het onderwijs.

  1. De collectieve component van grondrechten komt in onze tijd onder druk te staan. Grondrechten worden alleen individueel aangevlogen. Je kunt als groep lastiger aanspraak maken op grondrechten en dat maakt bijvoorbeeld ook veel discussie over de onderwijsvrijheid los, omdat je juist als groep daar gebruik van maakt.
  2. Er is spraken van botsing van grondrechten onderling. Vooral het gelijkheidsbeginsel wordt sterker en botst met verenigingsrechten en godsdienstvrijheid. Dit is merkbaar in discussies over de aanstelling van leraren.
  3. Grondrechten zijn vanouds bedoeld om de burger te beschermen tegen de overheid. In deze tijd krijgen ze een hele andere functie namelijk een horizontale die burgers onderling tegen elkaar gebruiken. Burgers eisen dat hun grondrechten niet door andere geschonden worden en roepen de staat op hen actief te helpen hun grondrecht uit te oefenen. Ook eisen organisaties onderling dat overheid grondrechten inzet. Dit komt terug in de eis van sommige organisaties aan het reformatorisch onderwijs om alle kinderen toe te laten en geen ‘gesloten toelatingsbeleid’ te voeren.

Wat houdt de vrijheid van godsdienst in? Op deze vraag gaf Weggeman verschillende antwoorden. Een belangrijk element dat hij eruit lichtte is dat godsdienstvrijheid een collectieve component heeft, je beleeft die vrijheid samen met anderen. Opnieuw betoogde hij dat dit onder druk staat omdat vrijheid alleen nog maar individueel worden uitgelegd. In deze tijd worstelt de overheid met wat een godsdienst precies is.

Kerken verliezen steeds meer hun unieke positie. Meest opvallende dat Weggeman noemde is dat volgens onze grondwet de staat niet gedwongen is om alle godsdiensten gelijk te behandelen. Dat is iets wat een belangrijke politieke en maatschappelijke overtuiging van velen is geworden, maar vloeit niet voort uit de grondwet.

ECPM
Na Weggeman sprak dhr. Leo van Doesburg. Vanuit ECPM organiseert hij bijeenkomsten voor parlementariërs uit alle landen van Europa. Ze hebben inmiddels 50 parlementariërs uit 19 landen die lid zijn van ECPM en 6 Europarlementariërs. Hij begon zijn bijdrage met het opsommen waar in Europese verdragen het recht van ouders om onderwijs te kiezen dat past bij de opvoeding is geborgd.

  • Artikel 18 lid 4 Verdrag van de Verenigde Naties voor burgerlijke en politieke rechten
    Ouders en opvoeders hebben het recht om te organiseren dat onderwijs in lijn is met opvoeding en levensovertuiging.
  • Artikel 9 Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens
    Grondrecht voor onderwijs in Europa. De vrijheid van ouders om ook in onderricht hun overtuigingen over te brengen.
  • Artikel 14 EU charter Fundamental Rights
    Onderwijs en opvoeding overeenstemmen met opvoedkundige en godsdienstige overtuiging van de ouders.

Rapporten
Daarnaast probeert ECPM in de Raad van Europa, daarin zitten alle landen van Europa, rapporten aangenomen te krijgen die vervolgens als advies naar alle landen in Europa worden gezonden. Daar spreekt het parlement erover en is er ruimte voor bijvoorbeeld christenpolitici, hier vragen over te stellen. De volgende rapporten zijn dankzij de inzet van ECPM, onlangs aangenomen.

  1. Rapporten ECPM over intolerantie ten opzichte van christenen – is aangenomen.
    a.    Onderwijssysteem van Nederland wordt als goed voorbeeld gezien van hoe het wel moet. Er is kritiek op de groeiende overheidsbemoeienis binnen dat stelsel.
    b.    Er is ook kritiek voor de behandeling van de gewetensbezwaarde ambtenaar.
  2. Een rapport tegen de over seksualisering van kinderen.
  3. Een rapport over de bescherming van kinderen horend bij een religieuze minderheid. Daar zitten ook uitzonderingen bij van onderwijsprogramma’s die niet in overeenstemming zijn met ouders. Wellicht koppelen aan kerndoelendiscussie. Ouders hebben rechten in onderwijs voor hun kinderen.

Hier kunt u meer lezen voor het werk van ECPM en kunt u hen ook steunen.

VGS
De VGS kijkt tevreden terug op deze netwerkbijeenkomst. De verschillende aanwezigen hebben kennis gemaakt en proberen in te toekomst nauwer samen te werken. Bezien wordt of een dergelijke netwerkbijeenkomst nog een keer herhaald zal worden.

Heeft u een vraag?

Neem dan contact op met drs. Gijsbert Vonk
  g.vonk@vgs.nl
  0180-44 26 44
  06-47 89 83 34