Verlof
Verlof is een geoorloofde afwezigheid van een werknemer waarvoor vooraf toestemming is gegeven of waarvoor een wettelijk recht bestaat. De werknemer is in dat geval niet beschikbaar voor arbeid, maar de afwezigheid is toegestaan en past binnen de geldende arbeidsvoorwaarden. Denk bijvoorbeeld aan vakantieverlof, bijzonder verlof in verband met een huwelijk, overlijden of verhuizing, verlof in het kader van de zorg voor een ziek kind, ouderschapsverlof, zwangerschaps- en bevallingsverlof en studieverlof. Deze verlofvormen zijn grotendeels opgenomen in de cao PO en de Wet arbeid en zorg. Kenmerkend voor verlof is dat de werknemer niet kan worden verplicht om arbeid te verrichten gedurende de verlofperiode, terwijl de arbeidsovereenkomst gewoon doorloopt.
Voorbeelden van verlofsituaties:
- Ziekenhuisbezoek dat niet direct medisch noodzakelijk is of ook buiten werktijd te plannen is (denk aan routinecontroles);
- bezoek aan een therapeut in het kader van persoonlijke ontwikkeling of niet-medische begeleiding (denk aan coaching);
- het begeleiden van een familielid naar een ziekenhuisafspraak;
- een halfjaarlijkse tandartscontrole of een bezoek aan de opticien zonder medische noodzakelijkheid;
- tijdelijke zorg voor een zieke partner of een ziek kind;
- trouwdag, overlijden van een familielid of verhuizing.
Verzuim
Verzuim houdt in dat een werknemer afwezig is, omdat deze door ziekte of gebrek niet in staat is om arbeid te verrichten. Er is sprake van omstandigheden die het verrichten van arbeid verhinderen. Verzuim is vaak onvoorzien, vereist geen toestemming vooraf, maar er geldt wel een meldplicht. Verzuim kan daarnaast leiden tot begeleiding of controle en kan kortere of langere tijd duren. Kenmerkend voor verzuim is dat de werknemer in beginsel arbeid zou moeten verrichten, maar daartoe tijdelijk niet in staat is.
Voorbeelden van verzuimsituaties:
- Ziekte (medisch of psychisch);
- tandartsbezoek bij acute noodzaak;
- ziekenhuisbezoek in het kader van ziekte of behandeling, niet buiten werktijd te plannen (denk aan regelmatige controle bij een specialist, een operatie of behandeling, of onderzoeken die alleen onder werktijd plaats kunnen vinden);
- bezoek aan een therapeut als onderdeel van een medisch behandeltraject (denk aan het bezoeken van een psycholoog bij een burn-out of het bezoeken van een fysiotherapeut op verwijzing van een arts in het kader van een medische behandeling).
Grijs gebied en overgangsgebied
Sommige situaties zijn niet zo zwart-wit als de hierboven gegeven voorbeelden. Denk bijvoorbeeld aan het geval waarin een werknemer een fysiotherapeut bezoekt zonder verwijzing. Dit wordt op het eerste gezicht aangemerkt als verlof, maar wanneer er sprake is van klachten die het werk zeer negatief beïnvloeden, kan toch sprake zijn van verzuim. Daarnaast kan verlof ook overgaan in verzuim. Denk hierbij aan de situatie waarin een psycholoog wordt bezocht zonder aanwezigheid van een officiële diagnose (verlof), maar waar klachten toenemen en alsnog medische noodzaak komt vast te staan (verzuim).
Belang onderscheid
Het onderscheid tussen verlof en verzuim is niet slechts een administratieve kwestie, maar ook in andere opzichten van belang. Het onderscheid bepaalt onder meer welke regels van toepassing zijn, welke rechten en plichten gelden voor zowel werknemer als werkgever en hoe de afwezigheid moet worden geregistreerd. Ook kan het onderscheid gevolgen hebben voor zaken als loondoorbetaling, vervanging en begeleiding van medewerkers. Zo kan in het kader van verzuim een uitgebreid stelsel van re-integratieverplichtingen gelden en heeft de werknemer in beginsel recht op loondoorbetaling. In het geval van verlof is dit (soms) niet het geval. Het onderscheid kan daarnaast invloed hebben op vervangingskosten en verzuimcijfers. Daarom is het van belang dat dit onderscheid helder wordt begrepen en consequent wordt toegepast.
Advies over de specifieke situatie op uw school?
Neem contact op met onze afdeling PSA.