We leven in een wereld waarin grote problemen spelen: eenzaamheid, prestatiedruk, geestelijke problematiek… Ook kampen we met een gezagscrisis. En alsof dat nog niet genoeg is, zijn er verregaande en ingrijpende technologische ontwikkelingen die de samenleving op z’n kop zetten. Wat is onze rol als reformatorische gezindte in die samenleving? Zijn wij een draagbalk of een dwarsligger? Over die vragen ging het Congres Vianen 2025.
Wortel en symptomen van de gezagscrisis
Dr. mr. Cees Zweistra Jurist, filosoof, docent aan de Erasmus Universiteit en auteur: ”Waanzin en innerlijke onrust nemen hand over hand toe. We leven in een maatschappij die steeds minder religieus is. Maar wat betekent het eigenlijk om geen religie te hebben?”
- Individuele opvattingen krijgen vrij spel. Wat ik vind en geloof is leidend. Dit kan uitmonden in allerlei vreemde en on-Bijbelse uitingsvormen.
- We laten ons niet leiden door wetten en gezagsstructuren buiten onszelf, maar zijn zelf de maat van alle dingen.
Autonomie wint: we laten ons niet leiden door iets buiten onszelf. Populisme is hier een voorbeeld van; het gezag moet zich naar ons schikken in plaats van andersom.
Deze ontwikkeling, aldus Zweistra, heeft ook een positief effect: ‘Het levert ons vrijheid op. We bepalen onze eigen waarden en ontwikkelen een persoonlijk geloof. Maar die vrijheid heeft een prijs, want we moeten alles uit onszelf putten. Zelf bepalen wat goed en fout is, is een zware last om te dragen. Want wat is dan waarheid? En wat moet ik met al die vrijheid?’
Dit leidt tot nihilisme. Alles draait om het eigen ‘ik’. Er is geen absolute maatstaf van goed en fout. Wat is uiteindelijk waarheid? Dit zie je zowel bij linkse als bij rechtse politieke stromingen. Tradities brokkelen af.
En juist voor deze tradities moeten wij staan. De kaders, gebaseerd op het Woord, vragen offers. De Bijbel roept ons op om onze woorden en daden in overeenstemming te brengen. Maar die daad blijft vaak achter. Nieuwe, revolutionaire technieken ondermijnen onze traditie. Hoe gaan we hiermee om? Laten we dit gebeuren, of maken we hierin andere keuzes?”
