21 februari 2012 |
Goed bestuur, intern toezicht, governance
In veel schoolorganisaties is de formele invoering van intern toezicht geregeld. Het daadwerkelijk uitvoeren van intern toezicht behelst echter meer dan de keuze voor een model. Feitelijk is de modelkeuze ook niet bepalend of intern toezicht goed functioneert. In een IVA-beleidsonderzoek uit 2011 wordt geconcludeerd dat ‘het goede model op voorhand niet bestaat, de beste manier om bestuur en toezicht in gedrag en rolopvatting vorm te geven evenmin. Er zijn wel keuzes in te maken. Deze keuzes gaan over de reikwijdte van het toezicht, de positionering van het toezicht en bijvoorbeeld over de vraag vanuit welke belangen en opvattingen interne toezichthouders hun rol vervullen’. Een belangrijk aspect van goed toezicht is dus een consistentie tussen het model en het vervullen van de nieuwe rollen, met daarop aansluitende instrumenten (jaarplanning, rapportages, checklists, etc.) die helpen die rollen te vervullen.
Ongeacht het gekozen model moeten nieuwe verhoudingen zich altijd settelen. Er moeten nieuwe werkafspraken gemaakt worden en een goed werkende rapportagecyclus opgezet worden. Zeker in de beginfase is het goed om duidelijkheid te scheppen over regels, afspraken en procedures ofwel de roldefinities. Vanuit de geformuleerde roldefinities wordt verwacht dat een toezichthouder zich deze rol eigen gaat maken en ook gaat uitvoeren: rolbesef en rolneming. Deze stap betreft niet uitsluitend een formele aangelegenheid: juist hierin spelen relatie, beelden en vertrouwen een belangrijke rol.
Dat betekent tegelijkertijd dat niet voor ieder toezichthoudend orgaan de opstelling ten opzichte van de bestuurder gelijk is. Net zo min dat ieder bestuur of bestuurder dezelfde voorkeuren en karakteristieken heeft. Het is wel van belang dat deze twee op elkaar aansluiten, ofwel als tandem functioneren. Het gebruik maken van instrumenten als een toezichtskader, voorgedefinieerde informatiebehoefte en checklists zorgt voor duidelijkheid en veiligheid, waarbinnen de samenwerking en dialoog plaats kan vinden.
Kijk in het volledige dossier voor eerder verschenen artikelen.
L.P. (Leonard) Niewenhuijse BSc
T 0180-44 26 97 / 06-51 51 28 63
E l.niewenhuijse@vgs.nl