De veranderende wereld van bestuur en toezicht

Waarom willen we blijvend aandacht besteden aan bestuur en toezicht? Ontwikkelingen en wetgeving leiden tot het ontstaan van nieuwe bestuurlijke verhoudingen: een deskundig samenspel in de driehoek van bestuur, intern toezicht en medezeggenschap.

Het mooie is dat alle drie de organen hetzelfde doel voor ogen hebben: goed onderwijs naar Schrift en belijdenis. De bijdrage hieraan vanuit de eigen positie vraagt wel om oefening en deskundigheid, zowel van medezeggenschap en als de toezichthouder. Een bijzondere rol is weggelegd voor de voorzitter van de toezichthouders. Niet alleen om de rolvastheid te bewaken, maar ook om het groepsdynamische proces te leiden en de waarde van diversiteit te benutten. In onze cursus voor gevorderde toezichthouders gaan we hier ook uitgebreid op in.

Het verwachtingspatroon van bestuurders en toezichthouders blijft stijgen. Vrijwilliger of bezoldigd, dit onderscheid is voor de bezoekende inspecteur niet relevant. Betaalde bestuurders en vrijwillige bestuurders hebben dezelfde verantwoordelijkheid en worden daar op dezelfde manier op aangesproken. Wat betekent dat voor de vrijwillige bestuurder in 2017? Kan hij die vrijwillige professional zijn? En wat betekent een ‘nee’ op deze vraag?

Dat geldt niet alleen voor bestuurders. Ook van toezichthouders wordt verwacht dat zij in de steeds meer ‘netwerkachtige’-omgeving hun rol vervullen, met inbreng van verschillende perspectieven. Tel daarbij de vaak hechte relatie met de lokale kerken en gemeenschap op en het beeld van een dynamisch speelveld is compleet. Toch willen we graag dat deze functie door vrijwilligers uitgevoerd kan worden. Daar zetten we in onze ondersteuning op in.

Ook onder de VGS-leden leidt deze ontwikkelingen tot allerlei vormen van bestuurlijke samenwerking. Een ontwikkeling die we graag stimuleren. In 2017 bekijken we ook wat de brief van de staatssecretaris over nieuwe bestuurlijke constructen voor betekenis heeft.

Grondhouding: moreel kompas
Dat de wet Versterking bestuurskracht aangejaagd is door incidenten in het onderwijsveld behoeft geen betoog. Maar deze incidenten hebben ook nog een ander debat aangewakkerd.

In dit debat gaat het om de grondhouding van bestuurders en toezichthouders van waaruit zij hun werk doen. Diverse keren is in dit verband gesproken over het morele kompas van bestuurders. Anderen spreken in dit verband over waardengedreven toezicht. Wat deze termen duidelijk maken, is dat toezichthouden en besturen niet neutraal is: het is geen technische aangelegenheid. Integendeel, de grondhouding van een bestuurder en toezichthouder bepaalt diens handelen. Hoe handelen zij en waarom handelen ze zo? Wat is hun norm? Hier ligt in feite de achilleshiel van goed bestuur. Al eerder hebben we aangekondigd aan een handreiking rondom het moreel kompas te werken. In 2017 hopen we hiermee verder te gaan.

Activiteiten 2017

  • Organiseren toerusting voorzitters
  • Verder werken aan handreiking ‘moreel kompas’
  • Uitbreiden lerende netwerken voor bestuurders en toezichthouders
  • Onderzoek naar effecten bestuurlijke samenwerking
  • Maatwerktrajecten

Klik hier voor nieuwsartikelen inzake dit onderwerp.

Heeft u een vraag?

Neem dan contact op met Leonard Niewenhuijse MSc
  l.niewenhuijse@vgs.nl
  0180-44 26 97
  06-51 51 28 63